AI không cướp việc của mình. Nó chỉ khiến mình phải giỏi hơn.

Có một khoảng thời gian, mình rất hay đọc những bài viết với tiêu đề:

“AI sẽ thay thế lập trình viên.”

Ban đầu mình cũng lo.

Mình nghĩ nếu AI có thể viết code, liệu vài năm nữa mình còn cơ hội trong ngành này không?

Câu hỏi đúng không phải là AI có thay thế mình không

Rồi mình nhận ra.

Có lẽ mình đã đặt sai câu hỏi.

Điều mình nên hỏi không phải là:

“AI có thay thế mình không?”

Mà là:

“Nếu mình vẫn giữ cách học như một năm trước, mình còn đủ năng lực để cạnh tranh không?”

Tiêu chuẩn thị trường luôn chạy nhanh hơn lộ trình học

Khi mới học lập trình, mình chỉ cần hoàn thành một bài tập là đã thấy rất vui.

Sau đó là một dự án nhỏ.

Rồi một website.

Mỗi lần hoàn thành, mình đều có cảm giác mình đang tiến bộ rất nhiều.

Nhưng thị trường không đứng yên để chờ mình.

Trong lúc mình học React, người khác đã học cách deploy.

Trong lúc mình học Docker, người khác bắt đầu dùng AI để tăng tốc công việc.

Và trong lúc mình còn đang tìm hiểu một công nghệ mới, tiêu chuẩn tuyển dụng ngoài kia cũng đã thay đổi thêm một chút.

Mình không nghĩ điều đó bất công.

Thị trường luôn thay đổi.

Ngày trước, biết viết một website đơn giản có thể đã là một lợi thế.

Hôm nay, đó gần như là điều tối thiểu.

Có lẽ vài năm nữa, việc sử dụng AI thành thạo cũng sẽ trở thành một kỹ năng cơ bản giống như Git hay TypeScript bây giờ.

Cuối cùng, người ta vẫn nhìn vào thứ bạn tạo ra

Có một điều mình rất thích ở ngành phần mềm.

Không ai hỏi bạn học theo cách nào.

Không ai quan tâm bạn xem bao nhiêu khóa học.

Cuối cùng, người ta chỉ nhìn vào thứ bạn tạo ra.

Một tính năng hoạt động.

Một bug được sửa.

Một trải nghiệm người dùng tốt hơn.

Một hệ thống chạy ổn định hơn.

AI có thể viết code, nhưng không biết nên viết gì

Từ khi bắt đầu sử dụng AI trong quá trình học và làm dự án, mình cũng nhận ra một điều.

AI giúp mình viết nhanh hơn.

Nhưng nó không giúp mình biết nên viết gì.

AI có thể gợi ý một đoạn code.

Nhưng không thể thay mình hiểu tại sao bug đó xuất hiện.

Càng dùng nhiều, mình càng thấy giá trị của lập trình viên không nằm ở tốc độ gõ phím.

Mà nằm ở khả năng đặt đúng câu hỏi và đưa ra đúng quyết định.

Mình không kiểm soát thị trường, nhưng kiểm soát được việc học

Có lẽ vài năm nữa, tiêu chuẩn của một junior sẽ lại cao hơn hôm nay.

Điều đó nghe có vẻ áp lực.

Nhưng cũng có nghĩa là nếu mình không ngừng học, phiên bản của mình trong tương lai sẽ tốt hơn rất nhiều so với phiên bản hiện tại.

Mình không thể quyết định thị trường sẽ thay đổi như thế nào.

Nhưng mình có thể quyết định việc mình sẽ tiếp tục học hay đứng yên.

Và có lẽ...

Đó mới là điều đáng để mình dành thời gian lo lắng.